Ceny paliw wzrosły w wyniku konfliktu: ile Europa zapłaci za żywność za 2-3 miesiące?

Kiedy konflikt międzynarodowy wpływa na dostawy ropy naftowej lub główne szlaki żeglugowe, pierwszy sygnał prawie zawsze można zobaczyć na stacjach benzynowych. Europa znajduje się obecnie pod presją konfliktu na Bliskim Wschodzie na rynkach energii, przy czym zakłócenia w regionie zagrażają cenom ropy, a zwłaszcza oleju napędowego, a rynki obawiają się dłuższych zakłóceń logistycznych i droższego transportu. Analitycy zauważają również, że niższa rafinacja i zmienione przepływy dostaw sprawiają, że segment średnich destylatów, w tym olej napędowy – paliwo najważniejsze dla europejskiej logistyki i zaopatrzenia w żywność, jest szczególnie wrażliwy.

Ceny żywności nie rosną jednak tego samego dnia, co ceny paliw. Początkowo rosną koszty dla przewoźników, gospodarstw rolnych, przetwórców i handlowców. Dopiero później przenoszone są one na ostateczną cenę produktu. To opóźnienie powoduje, że konsumenci często najpierw widzą droższe paliwo, a następnie wyższe ceny w sklepach kilka tygodni lub miesięcy później. EBC podkreślał także w ostatnich dniach, że szoki energetyczne w Europie w dalszym ciągu pozostają jednym z najważniejszych kanałów ryzyka inflacji, ponieważ transmitują się nie tylko bezpośrednio poprzez ceny paliw, ale także pośrednio poprzez oczekiwania produkcyjne, transportowe i biznesowe.

Stąd pytanie „ile zapłacimy za żywność za 2-3 miesiące?” jest całkiem logiczne. Często taki okres na rynku wystarcza, aby droższa energia zaczęła odzwierciedlać się w umowach, stawkach przesyłowych, cenach magazynowania i decyzjach handlowych. Innymi słowy, jeśli konflikt będzie się utrzymywał dłużej niż kilka tygodni, jego wpływ na żywność w Europie będzie prawie nieunikniony.

Które produkty będą droższe w Europie i dlaczego?

Największą presję w ciągu najbliższych 2-3 miesięcy odczują prawdopodobnie produkty spożywcze charakteryzujące się wysokimi kosztami logistyki, chłodzenia, pakowania i przetwarzania. Oznacza to, że najbardziej wrażliwymi kategoriami mogą być mięso, nabiał, produkty mrożone, importowane owoce i warzywa, a także żywność bardziej przetworzona. Im więcej produkt podróżuje, tym więcej energii potrzebuje do zmagazynowania lub przetworzenia, tym bardziej reaguje na ceny paliwa. Nawet poza sektorem spożywczym producenci już mówią o rosnących kosztach logistyki, tworzyw sztucznych i innych surowców ropopochodnych, co sugeruje, że presja cenowa jest szersza niż tylko transport, wynika z komentarzy Reutersa i firm biznesowych.

Dla cen żywności ważna jest nie tylko cena paliwa, ale także nawozów, chemikaliów, opakowań i energii w całym łańcuchu dostaw. FAO podała na początku kwietnia, że ​​w marcu światowe ceny surowców spożywczych wzrosły drugi miesiąc z rzędu, a jedną z głównych przyczyn był właśnie wzrost kosztów energii w związku z konfliktem. FAO zauważyła także, że wzrosła niepewność na rynku nawozów i że w niektórych grupach presja cenowa może się utrzymywać, jeśli konflikt będzie się przeciągał. To ważne dla Europy, bo nawet jeśli w supermarketach nie brakuje produktów spożywczych, to koszty ich produkcji i dostawy mogą wciąż rosnąć.

Kolejnym ważnym szczegółem jest to, że Europa nie jest jednorodna. Kraje Europy Południowej, Zachodniej i Północnej mogą odczuwać ten sam szok inaczej. Kraje o większej zależności od importu, dłuższych trasach dostaw lub niższych dochodach gospodarstw domowych zwykle odczuwają te skoki cen mocniej. Dlatego w jednym miejscu wzrost cen może być bardziej widoczny na półkach ze świeżymi produktami z importu, a w innym w segmencie żywności przetworzonej czy mleka. Jednakże ogólna tendencja jest taka sama: im dłużej ceny energii pozostają wysokie, tym więcej produktów w Europie stopniowo dodaje dodatkowe koszty do ceny końcowej.

O ile więcej Europa może naprawdę zapłacić w ciągu 2-3 miesięcy?

Realistycznie rzecz biorąc, w nadchodzących miesiącach w Europie raczej nie dojdzie do ani jednej dramatycznej „eksplozji cen żywności”, natomiast bardzo prawdopodobny jest szerszy, umiarkowany i nierównomierny wzrost cen. Innymi słowy, nie wszystkie produkty będą skakać w tym samym tempie, a ceny nie będą rosły w tym samym tempie we wszystkich krajach, ale ogólny koszyk zakupów może stać się droższy dla wielu konsumentów. W tej chwili instytucje międzynarodowe i uczestnicy rynku bardziej skłaniają się nie do scenariusza szokowego w skali 2022 roku, ale do wolniejszej, ale wciąż odczuwalnej presji. Oznacza to, że za 2–3 miesiące Europejczycy prawdopodobnie zapłacą więcej, nie dlatego, że nastąpi nagły niedobór żywności, ale dlatego, że będzie ona droższa na całej drodze od produkcji do sklepu.

Najważniejszym czynnikiem jest teraz czas trwania konfliktu. Jeżeli napięcie opadnie stosunkowo szybko, część obecnej presji cenowej może mieć charakter przejściowy i nie w całości zostanie przerzucona na konsumentów. Jeśli jednak wyższe ceny paliw i zakłócenia logistyczne utrzymają się przez cały kolejny kwartał, wówczas znacznie bardziej prawdopodobna będzie podwyżka cen żywności w Europie w okresie od początku do połowy lata. W tym przypadku konsumenci najpierw odczuliby to w kategoriach codziennego użytku – mleku, mięsie, owocach, warzywach, produktach mrożonych i niektórych niezbędnych produktach przetworzonych.

Dlatego odpowiedź na pytanie, ile Europa zapłaci za żywność za 2-3 miesiące, brzmi dziś: pewnie więcej, ale nie równomiernie i nie wszędzie dramatycznie. Jeżeli konflikt będzie w dalszym ciągu utrzymywał wysokie ceny ropy i oleju napędowego, rachunki za żywność Europejczyków będą rosły stopniowo, w całym łańcuchu dostaw, a nie w wyniku jednego nagłego wzrostu cen. Innymi słowy, ceny paliw stają się już sygnałem, że za kilka miesięcy w Europie za niektóre produkty codziennego użytku trzeba będzie zapłacić więcej.